المسعودي ( مترجم : ابوالقاسم پاينده )
395
مروج الذهب ( فارسى )
ذكر فرنگان و جليقيان و ملوكشان فرنگان و سقلابيان و نوكبرد و اشبان و ياجوج و ماجوج و ترك و خزر و بر جان والان و جليقيان و اقوام ديگر كه گفتهايم مقيم جدى يعنى شمالند و ميان محققان اهل شريعت خلاف نيست كه همه اين اقوام مذكور از فرزندان يافث بن نوح بودهاند كه كوچكتر فرزند نوح بود . فرنگان از همه اين اقوام شجاعتر و جنگاورتر و پرجمعيتترند و ملكشان وسيعتر است و شهر بيشتر دارند 5 6 و منظمترند و از ملوك خود بهتر اطاعت ميكنند ولى جليقيان از فرنگان جنگاورتر و خطرناكترند و يك تن جليقى با چند تن فرنگ مقابله كند . فرنگان بر يك پادشاه اتفاق دارند و اختلاف و تفرقه ميانشان نيست و اكنون پايتختشان بويره نام دارد كه شهرى بزرگ است و بجز آباديها دهستانها در حدود يكصد و پنجاه شهر دارند آغاز ولايت فرنگان پيش از آنكه اسلام به دريا نفوذ يابد جزيره رودس بود و اين همان جزيره است كه گفتيم روبروى اسكندريه است و اكنون كارگاه كشتى سازى روم آنجاست پس از آن جزيره كرت است كه آن نيز متعلق بفرنگان بود و مسلمانان بگشودند و تاكنون در آنجا هستند ولايت افريقيه و جزيره سيسيل نيز از فرنگان بود و ما خبر اين جزاير را با خبر جزيره معروف بركان و آتشفشانى كه از آنجا پارههاى آتش چون تن بىسر برون شود و هنگام شب در هوا بالا رود و آنگاه به دريا افتاده روى آب شناور شود گفتهايم اين قطعات آتشفشانى همان سنگهائيست كه بوسيله آن نوشته را از دفاتر پاك كنند